Á hinum frábæra föstudegi 3. maí opnar minn betri helmingur myndlistarsýningu á Ísafirði. Sýningin nefnist Skopra og verður á hinum menningarlega Edinborg Bístró Bar í Edinborgarhúsinu. Opnunin hefst stundvíslega kl.17.01 á föstudag 3. maí og það er vissara að mæta á góðum tíma því búast má við nokkrum óvæntum og trylltum uppákomum frá nokkrum velvöldum en ónefndum listamönnum á Vestfjörðum. Hinir reffilegu vertar og bræður kenndir við Núp í Dýrafirði munu einnig bjóða uppá léttar veitingar við opnun sýningarinnar. Nú segi ég bara einsog kallinn í glugganum: Þetta verður eitthvað mar'.

Minn betri helmingur Marsibil G. Kristjánsdóttir hefur þrátt fyrir mikið annríki heimafyrir, ég meina ég er í raun fjórða barn okkar hjóna en samt hefur hún fundið tíma í sínum sólarhring til að gera sína einstöku list. Hún hefur haldið fjölda sýninga um land allt veit ekki hvað þær eru orðnar margar en allavega alveg böns. Ekki bara hér fyrir vestan heldur og í Reykjavík, Akureyri og í Kaupmannahöfn.

Á þessari nýju sýningu hennar sem hún nefnir Skopra er fjöldi nýrra verka auk þess sem nokkrir góðkunningjar listakonunnar fá að fylgja með. Efnið er fjölbreytt að vanda olía, penni og blönduð tækni. Um sölusýningu er að ræða og það sem meira er þeir sem vilja kaupa verk geta fengið verkið strax undir hönd sína og get svo gengið með það þannig til síns nýja heima. Já, um leið og eitt verk selst kemur nýtt í staðinn á vegg Edinborgar. Svo ef þið kæru lesendur verið dugleg að versla þá verður sýningin Skopra stöðugt í þróun. En þó ég sé kannski ekki alveg marktakandi þá held ég að besta fjárfestingin í dag sé að kaupa list, hvort heldur það er myndverk, tónlistargeisladiskur eða jafnvel leikhúsmiði. 

Myndlistarsýningin Skopra opnar, já ég veit ég var búinn að segja það líklega tvisvar áður en aldrei er góð vísa of oft kveðin, föstudaginn 3. maí kl.17.01 í Edinborg Bístró Bar á Ísafirði. Skopra stendur út sumarið eða allt til 31. ágúst.

Þeir sem vilja kynna sér sagnorðið skopra þá eru hér nokkur dæmi um notkun orðsins, með' leyfi Orðabókar Háskólans:

 

,,Orðin halda áfram að skopra frá vörum hans einsog steinvölur ofan brekku."

,,Það var útsynnishraglandi, og skopraði haglið eftir ísunum og hjarninu."

,,Spölkorn fyrir austan bæinn skopraði kátur og silfurglitrandi lækur niður hlíðina."

Um daginn flutti ég erindi á Söguslóðum 2013 í Þjóðmenningarhúsinu í borginni. Þema þingsins var leikræn túlkun sögunnar. Ég hef víst eitthvað verið að föndra við söguna í mínum leikhúsverkum fyrir Kómedíuleikhúsið. Gott betur en það því öll verk leikhússins síðan 2002 tengjast vestfirskri sögu og á þessum tíma hefur Kómedíuleikhúsið frumflutt yfir 20 leikverk. Allt söguleg verk sótt í hinn frjóa sagnaarf Vestfirðinga. Erindi mitt á Söguslóðum hét Að leika sitt eigið þjóðlíf. Eitthvað virðist nú hafa verið í það spunnið því það er verið að falast eftir því að það verði aðgengilegt hér á veraldarvefnum. Það er nú samt alltof langt til að setja það hér inn svo því hef ég ákveðið að setja bara smá brot hér inn og stefni svo að því að skella þessu einhversstaðar í loftið eða þá bara að flytja erindið Að leika sitt eigið þjóðlíf á einhverjum öðrum stað ef tilefni gefst til. En grípum hér niður í þjóðlífserindið hér og þar og við byrjum þar sem ég brá mér í hlutverk þjóðskáldsins Matta Joch (sem er að sjálfsögðu frá Vestfjörðum), ég setti meira að segja upp viðeigandi barta en því miður gat ég ekki breytt nefi mínu til að líkjast þjóðskáldinu:

,,Hvað viljið þið að ég tali um? Ég get talað um allt milli himins og jarðar. Viljiði að ég tali um skáldskap eða vísindi, listir eða sagnfræði, pólitík, etík, estetik, Darvinisma, philosófí, theólógí, Shakespeare, Skarphéðin eða postulan Pál, kristni eða kreddur, blámenn eða berserki, Sókrates eða sjálfan mig? Eða leiklistina. (nú fór ég úr hlutverki Matta í augnalok og sagði)

Það var mikið að hann kom sér að því segm ég vildi að hann hefði sagt strax í upphafi en einsog við vitum þá eiga skáld það til að teygja lopann, en nú lætur Matti það flakka, hlustið) 

Ef leiklistin ætlar að eiga framtíð í þessu landi, þá þarf þjóðin að læra að leika sitt eigið þjóðlíf."

Hér er óhætt að segja þó það sé ekki sérlega frumflegt en læt það samt flakka: Amen á eftir efninu.

Þetta hefur einmitt verið mitt hlutskipti að leika mitt eigið þjóðlíf. Síðasta áratuginn hef ég verið ánægjulega fastur í sögu míns eigin lands og ekki bara það heldur míns eigin landshluta - Vestfjarða. Þar er ég búsettur með mitt litla Kómedíuleikhús og síðan 2002 höfum við sett upp og frumflutt yfir tuttugu íslensk leikverk (og að vanda bætti ég reglulega inn texta utan handrits og bætti hér við: Sem er soldið meira en leikhússins hér í næsta húsi) sem eiga það eitt sameiginlegt að tengjast vestfirskri sögu á einn eða annan hátt. Við erum að tala um listamenn og sögulegar persónur á borð við: Nonna Sig, Mugg og Stein Steinarr. Upphafið og grunnur flestra sagna hefur einnig verið á hinum kómísku fjölum má þar nefna Íslendingasögurnar Fóstbræðrasaga, Auðun og ísbjörninn og síðast en ekki síst Gísli Súrsson. 

 

Já það er alveg helling eftir af þessu erindi m.a. tók ég þann Súra sem gott dæmi um hvað sé hægt að gera úr okkar góða sagnaarfi. En minnti líka á það að þó sagan og efnið sé flott þá er ekki sjálfgefið að sýningin gangi einsog Gísli Súrsson. Samt sem áður þá hefst ekkert nema maður framkvæmi og taki áhættu. Svo tók ég líka brot úr nýjasta leikverki mínu Sigvaldi Kaldalóns og gott ef það kom ekki bara ein pöntun eftir það. Loks skúbbaði ég svo og lauk máli mínu með því að segja að næsta verkefni Kómedíuleikhússins verði Fjalla-Eyvindur. Sem mun vera opnunarsýning komandi Kómedíuleikárs 2013 - 2014. 

Ég er jafnaðarmaður í eðli og sinni, mér finnst réttlátt að þeir sem geta, aðstoði þá sem ekki geta.  Mér finnst réttlátt og í raun forréttindi að borga skatta því með því legg ég til samfélagsins – þess samfélags sem ég vil að sé byggt upp fyrir okkur öll, hvernig sem við fæðumst og hvernig sem við stöndum.

Þeir sem hafa farið hallloka í lífinu eiga ekki að þurfa að gjalda þess – við eigum að hjálpast að.

Við fáum ekki alltaf allt sem við viljum, en það er mikils virði að stuðla að því að við fáum það sem við þurfum, fáum það sem við teljum vera grunnréttindi og grunnþarfir til að geta borið okkar höfuð hátt í daglegu amstri.

Ég vil leggja mitt af mörkum til að byggja upp þannig þjóðfélag.

Mér finnst réttlátt að borga í sameiginlega sjóði til að svo megi verða, til þess að við getum búið við þokkaleg kjör, til þess að við getum átt öruggt húsaskjól, til þess að við getum aflað okkur þeirrar menntunar sem hugur okkar stendur til, til þess að við getum átt opin samskipti, til þess að við getum fætt og klætt börnin okkar og okkur sjálf, til þess að við getum gengið með reisn út í samfélagið og verið stolt af okkar eigin verðleikum.

Það skiptir máli að grunnhugsun samfélagsins sé jöfnuður, að tilvera allra sé jafn rétt.  Allir eiga að geta fundið sér stað við hæfi.  Það að komast áfram á kostnað annarra er ekki samfélag sem leiðir til hagsældar fyrir alla.

Í samfélagi þarf að vera pláss fyrir ólíkar skoðanir, ólíkar þarfir, ólíkar væntingar – það þurfa ekki allir að vera eins, það þurfa ekki allir að stefna að sama markmiði.  Það eykur lífsgæði okkar að umgangast og eiga orðaskipti og rökræður við þá sem hafa aðra sýn.  Tilveran þarf ekki að byggjast upp á því að vinna eða tapa, hún getur byggst upp á því að finna saman leið að því sem okkur finnst réttlátt og raunhæft.

Ég hef hugsjón og drauma, það er mikilvægt fyrir mig að trúa því að við lifum í góðu samfélagi sem við getum gert enn betra og enn réttlátara með enn fleiri möguleikum fyrir alla, ekki bara þá sem hafa allt til alls heldur líka þá sem þurfa samvinnu, samtal og samkennd til að geta stolt skilað sínu og lifað sínu lífi í sátt við sjálfa sig og umhverfi sitt.

Svanhildur Guðmundsdóttir
8. sæti Samfylkingarinnar í norðvestur kjördæmi

Sumardagurinn fyrsti á Ísafirði. Hér situr undirrituð inni í hlýjunni á meðan úti takast á sumar og vetur. Enn hefur veturinn betur. Úr loftinu falla svolítil snjókorn, reyndar svo máttvana að þau bráðna jafn óðum á götunni. Blessaðir farfuglarnir flögra um ráðvilltir yfir snævi þakinni jörðinni í  leit að æti, sjálfsagt fullir efasemda um að þeir hafi litið rétt á dagatalið áður en þeir lögðu í hann.

 

Þegar ég vaknaði í morgun kom yfir mig brennandi löngun til þess að gefa samfélaginu hér fyrir vestan svolitla sumargjöf. Gjöfin er ósköp smá og sumum sjálfsagt lítils virði en hún er gefin af heilum hug – hún er hugleiðingar mínar um lífið hér fyrir vestan.

 

Við vitum að landsbyggðin á svo sannarlega undir högg að sækja. Engan skal undra að höfuðborgarsvæðið með öllum sínum tækifærum lokkar. Á næstu vikum kem ég og mín fjölskylda til með að þurfa að sjá á eftir nokkrum nánum vinum, sem hafa tekið þá ákvörðun að fara suður. Það er skiljanlegt að fólk flytji, ýmsar ástæður geta legið fyrir búsetuskiptum fólks. En eftir stendur spurningin, hvernig fáum við einhverja aðra til að koma vestur? Hvað getum við gert til þess að ungt fólk sjái tækifæri í því að flytja hingað? Fyrst og síðast veltur þetta auðvitað á atvinnunni. Þó slík mál séu einkum á könnu pólitísks kjörinna fulltrúa og þeirra sem sjá um að reka fyrirtæki og stofnanir á svæðinu má ekki gleyma því að við getum í raun öll haft áhrif. Ég trúi því að jákvæðni og samvinna séu lykilatriði. Við íbúarnir þurfum að breiða út fagnaðarerindið. Við þurfum að koma því á framfæri að hér fyrir vestan er gott að búa – hér er hægt að lifa góðu og innihaldsríku lífi.  Máli mínu til stuðnings vil ég nefna hér nokkur atriði. Hér er gott að ala upp börn. Smæð samfélagsins og nálægðin við stórbrotna náttúruna gefur börnunum okkar öryggi og ró. Hér eru góðir skólar þar sem metnaður og fagmennska er ríkjandi á öllum skólastigum. Íþróttir og tómstundir eru stór þáttur í lífi flestra barna og unglinga á svæðinu. Menningar- og tónlistarlífið hér fyrir vestan er mjög öflugt. Í raun held ég að maður megi hafa sig allan við ef takast ætti að fylgja eftir öllum þeim menningarviðburðum sem í boði eru. Einn stór kostur, sem fylgir búsetu hér fyrir vestan eða annars staðar á landsbyggðinni, er allur tímasparnaðurinn sem smæðin færir okkur.  Hér á Ísafirði tekur til dæmis ekki nema örfáar mínútur að fara á milli staða og í raun ekki heldur nema mjög skamman tíma að fara á milli allra litlu byggðakjarnanna hér í kring.

 

Ég ólst upp í sveit. Síðan lá leiðin til höfuðborgarinnar þar sem ég bjó í nokkur ár. Mér leið alls ekki illa í Reykjavík en eftir að hafa fengið samanburðinn á sveit og borg er ég á því að þessi stærð samfélags, kaupstaður eða þorp, henti mér vel. Ég veit að margir eru sammála mér. Ég veit líka að það er margt ungt fólk sem býr á höfuðborgarsvæðinu og er tilbúið til þess að koma vestur um leið og það fær vinnu við hæfi.

 

Hér væri eflaust hægt að tína til ótal atriði þar sem samanburður höfuðborgar og landsbyggðar yrði fyrrnefndu svæði í vil. Hér verður ekki farið út í þá sálma. Við sem búum, eins og sumir myndu orða það, á hjara veraldar - verðum að láta rödd okkar hljóma. Hvert og eitt okkar ætti að reyna eftir bestu getu að leggja sitt af mörkum í þessari erfiðu baráttu – baráttunni við að halda landinu í byggð.

 

Guðlaug Jónsdóttir – höfundur er grunnskólakennari á Ísafirði.

Ég hef alltaf haft gaman af fótbolta þó áhorf mitt og stundir við skjáinn hafi minnkað með árunum einsog hefbundið fylgistap einhvers stjórnamálaflokks. Þegar ég var polli þá var þessi áhugi alveg gígantískur og laugardagarnir voru alveg heilagir og helgaðir Ensku grattspyrnunni með Bjarna Fel. Sá litli pengingur sem maður átti hverju sinni fór ekki í gotterí heldur  í fótboltatímarit þá helst Shoot fannst það alltaf betra en Match sparkblaðið. Þessi tímarit voru svo lesin blaðsíðna á milli og að lestri loknum voru skærin sótt og klippt út úr því myndir af átrúnaðargoðunum. Þessum myndum var svo þrykkt með tyggjólími, sem sumir kalla kennaratyggjó (hvernig svo sem það er tilkomið), á vegg míns æskuherbergis. Eftir fermingu var herbergið vel betrekkjað með stjörnum enska boltans köppum á borð við John Wark, Pat Jennings, Ian Wright, Arnold Muhreen, Eric Gates (sem var ávallt kallaður kellingin - ekki fallegt ég veit það en maður var nú bara saklaust kvikindi einsog önnur börn), Charlie Nicholas og David O'Leary. Nú hafa kannski heilar enska boltans fundið eitthvað útúr þessari nafnaupptalningu hér. Jú, mikið rétt. Þessar stjörnur eru úr tveimur enskum knattspyrnuliðum fyrsta lagi úr Arsenal sem er mitt uppáhaldslið. Og í annan stað úr Ipswich, sem Valli skemmtilegi frændi minn kallaði alltaf Isspiss. En það verð ég að viðurkenna að ég hef ávallt haldið mikið uppá þetta Ispiss. Enda voru þeir í miklu stuði á mínum æskuárum en núna, ja ætli sé ekki bara best að sleppa því að ræða þetta Ispiss. En kannski má enda það með löngu þreyttum slagara á borð við ,,Þeirra tími mun koma.

Allar þessar áðurnefndu hetjur og miklu fleiri voru átrúnaðargoð og fyrirmyndir mínar í æsku. Þó ég sé lítt gáfaður þá er ég alveg viss á því að þessi æskudýrkun sparkhetja ensku grattspyrnunnar hafi ekkert minnkað meðal æskunnar í gegnum tíðina né í vorum samtíma. Gott ef ekki bara aukist. Það er erfitt að vera hetja í boltanum vildi sko ekki vera það i alvörunni þó mig hafi dreymt um það í æsku.Uum allan heim eru ungir sparkóðir krakkar sem þrá að vera einsog hetjurnar sem þeir sjá í sjónvarpinu um hverja helgi og stundum oftar. Það eru því nokkrar áhyggjur sem maður hefur þegar maður sá í sama sjónvarpsfréttatímanum um daginn alls ekki góða né fyrirmyndarhegðun sparkmanna ljósvakans. Já, í einum og sama sjónvarpsfréttatímanum voru manni sýndir myndir af því þegar ein mesta hetja enska boltans beit mótherja sinn. Já, hann beit hann, pælið í þessu og ekki nóg með það heldur er þetta í annað sinn sem þessi maður gerir þetta á sínum atvinnumannaferli. Í næstu frétt var manni svo sýndar myndir af því þegar einn sparkarinn gaf dómaranum einn á kjammann, sko viljandi.

Ég segi nú bara sem betur fer er ég hættur að keppa í fótbolta ef maður á það á hættu að verða bitinn eða fá kjaftshögg. Í gamla daga þegar ég var að keppa í boltanum á Bíldó þá lenti maður í ýmsu. Sérstaklega þegar við kepptum við okkar góðu granna Tálknfirðinga. Það voru svakalegir leikir skal ég segja ykkur. Barist til síðasta blóðdropa og þegar fauk í okkur kölluðum við þá bara ,,helv... tudda". Veit ekkert hve satt er í því erfitt að dæma um það þegar svo langt er um liðið. En hinsvegar man ég það alveg skýrt að þessir svokölluðu ,,tuddar" þeir bitu aldrei. Og að leik loknum þá tókust allir í hendur og meira að segja ef það var dansleikur um kvöldið á öðrum hvorum staðnum þá voru bæði liðinn í fantastuði og þá dansaði maður meira að segja við þá. En það var nú kannski frekar gert til að komast nærri stelpunum frá fyrði Tálkna. Skal svo sem ekkert segja meira um það. 

En er það ekki soldið málið að boltinn er jú bara leikur alveg einsog leikhúsið. Um leið og fótboltinn hættir að vera leikur og menn taka upp einhverja ,,barbarímannasiði"og fara að bíta mann og annan þá hættir þetta að vera fótbolti. Þá mun ég endanlega slökkva á skjáunum um leið og sparkleikur byrjar. Það er þó rétt að geta þess að ef þessum bitum fer að fjölga þá er mjög líklegt að nýr ferill hefjist hjá kappanum Tyson. 

Þetta er spurning sem við heyrum nokkuð oft. Hún byggist, að ég tel, á tvíþættum misskilningi. Annars vegar er það ranghugmynd um Pírata: Að við séum upp til hópa latte-lepjandi hippar úr miðbæ Reykjavíkur sem enga reynslu hafa af því hvernig það er að búa úti á landi. Hins vegar er það ranghugmynd um þann vanda sem steðjar að íslensku samfélagi: Að landsbyggðin þurfi á sérstakri aðstoð og sértækum aðgerðum að halda, svo hinar „dreifðu byggðir“ geti áfram haldist í byggð.

 

Þetta er hvort tveggja rangt. Ég hef til dæmis enn ekki lært þá kúnst að lepja latte – eða kaffi yfirhöfuð. Ég er líka Ísfirðingur, fæddur og uppalinn í faðmi fjalla blárra. Ég er aðskotahlutur í Reykjavík, og nota hvert einasta tækifæri sem býðst til að koma aftur heim. Ég er ekki einn á meðal Pírata. Jafnvel í hópnum sem kom starfinu af stað á höfuðborgarsvæðinu eru ófáir sem hafa reynslu af því að búa úti á landi. Þetta er samt ekki lykilatriðið. Lykilatriðið er að ein af grundvallarforsendum stefnu Pírata er hugmyndin um sjálfsákvörðunarrétt: Þeir sem verða fyrir áhrifum af ákvörðun þurfa að hafa rétt til að hafa áhrif á ákvörðunina. Píratar vilja af þessum sökum draga úr miðstýringu og auka upplýsingagjöf til almennings. Jafnvel þó við værum eintómir lattelepjandi hippar sem aldrei yfirgæfu 101 Reykjavík, þá ætti stefna Pírata að falla vel að þörfum landsbyggðarinnar.

 

Tilfellið er nefnilega það að landsbyggðin þarf ekki á því að halda að ríkið ráðist í að dæla peningum frá Reykjavík til að niðurgreiða landsbyggðina. Hún þarf á því að halda að ríkið hætti að „spara“ með því að byggja stórar þjónustumiðstöðar í Reykjavík og leggja niður aðra þjónustu af sama tagi. Íbúar Reykjavíkur þurfa á því sama að halda. Hvaða vit er í því að byggja hátæknisjúkrahús þegar heilsugæslan er að því komin að hrynja niður? Er ekki eðlilegt að leggja áherslu á nærþjónustu og eiga sérhæfðari stofnanirnar sem bakstopp í alvarlegri tilvikum? Hvers vegna er Háskóli Íslands allur á einum stað? Mætti ekki fara að fordæmi Kaliforníuháskóla, sem rekur kennslustöðvar á nokkrum stöðum í fylkinu? Vissulega fylgir þessu kostnaður á þeim stöðum þar sem nærþjónustan er veitt, en það er ekki þar með sagt að það feli í sér niðurgreiðslu frá Reykjavík. Hvernig væri t.d. að miða við að útgjöld ríkissjóðs í hverju sveitarfélagi séu svipaðar tekjum hans í því sveitarfélagi?

 

Píratar vilja ekki lofa því að eitthvað sé gert fyrir fólk; við viljum gera fólki kleift að gera hlutina sjálft. Þetta er hægt með ýmsum hætti: Píratar vilja auka aðkomu almennings að ákvarðanatöku, á öllum stigum og í öllum kerfum. Beint lýðræði, ekki aðeins þegar kemur að löggjöf heldur einnig í fjárlagagerð, framkvæmdum, og innan reksturs. Valddreifing, tilfærsla ákvörðunarréttar til þeirra sem verða fyrir beinum áhrifum, þýðir að hagsmunir utanaðkomandi aðila hafa minni áhrif á ákvörðunina sem tekin er. Það ætla Píratar að gera fyrir landsbyggðina – og höfuðborgarsvæðið líka.

 

Herbert Snorrason

Árið 1992 var ég í Grunnskóla Flateyrar undir ríkisstjórn Sjálfstæðisflokks og Framsóknar. Síðan þá hafa landsmenn gengið fimm sinnum að kjörborðinu og hafa fyrrgreindir flokkar haldið völdum mest allan tíman, eða þar til þeir keyrðu landið í þrot árið 2008.

 

Á fjögra ára fresti lofa flokkarnir öllu fögru á landsbyggðinni, það á að efla atvinnulífið, bæta samgöngur og laga lífsskilyrði landsbyggðarinnar.

 

Fyrir tuttugu árum var ég í blómlegum grunnskóla á Flateyri ásamt 57 öðrum nemendum. Fjórir af þeim búa nú enn á Flateyri. 53 hafa ákveðið að yfirgefa Flateyri og flytja á brott.

 

Árið 1992 voru íbúar Flateyrar 400 talsins. Í dag eru íbúar Flateyrar innan við tvöhundruð. - Helmingurinn er farinn á tuttugu árum. Það sem verra er að sú kynnslóð sem ætti að vera að byggja upp framtíð Flateyrar, er sú kynnslóð sem er farin. Flutt frá Flateyri.

 

Flateyri er ekki einsdæmi.

 

Þessi ömurlega byggðarþróun hefur átt sér stað á vakt Sjálfstæðisflokksins og Framsóknar, sem hafa þrátt fyrir það lofað að efla landsbyggðina fyrir hverjar kosningar, alls fimm sinnum  - Þetta er árangurinn.

 

Það er kominn tími á vaktaskipti. Við vitum fyrir hvað þessir flokkar standa og hver árangur þeirra hefur verið undanfarin tuttugu ár. - Dæmum þá af verkum þeirra.

 

Ástæðan fyrir því að ég ákvað að gefa kost á mér í komandi kosningum er vegna þess að ég tel að þeirra óbyggðastefna sé fullreynd og kominn tími á að gefa öðrum tækifæri.

 

Góð byggðastefna þarf ekki að vera flókin. Hún þarf að byggjast á því að gera landsbyggðina sjálfstæðari, bæði fjárhagslega og í ákvörðunartöku. Landsbyggðin verður ekki byggð og plástruð frá Reykjavík. Heldur byggjum við landið upp með því að gefa heimamönnum frelsi og sjálfstæði til að nýta þau fjölmörgu tækifæri sem eru til staðar.

 

Landsbyggðina þarf að byggja upp á forsendum heimamanna. Hana þarf að byggja upp innanfrá, ekki með utanaðkomandi skyndilausnum. Það þarf að skapa aðstæður fyrir ungt fólk að snúa heim að námi loknu og skapa sér sín eigin atvinnutækifæri og framtíð. - Það er ekki stjórnvalda að skapa störf, en það er skylda þeirra að skapa aðstæður svo ný störf verði til.

 

Það þarf enginn að efast um metnað minn fyrir landsbyggðinni og þeir sem þekkja mig og mín verk vita fyrir hvað ég stend. Ég hef verið heill í minni baráttu fyrir eflingu landsbyggðar. - Minn draumur og takmark er að fylla landið aftur af lífi.

 

Þið vitið fyrir hvað ég stend. - Fyrir hvað stendur þinn frambjóðandi?

 

Eyþór Jóvinsson, kaupmaður í Vestfirzku verzluninni og oddviti Lýðræðisvaktarinnar í Norðvesturkjördæmi. - XL fyrir Landsbyggðina.

Menntun er forsenda uppbyggingar nútíma samfélags. Meðal Íslendingur situr á skólabekk í 15 ár, sem eru rúm 25% ævinnar. Það er því ótækt að menntamál njóti ekki aukins forgangs í íslenskum stjórnmálum. Menntun á að vera aðgengileg og ánægjuleg fyrir alla, þannig er hægt að ná því besta út úr nemandanum. Það er hinsvegar ekki öllum vel fært að stunda nám og því er mikilvægt að öllum séu gefin jöfn tækifæri. Nemandinn nýtir þá styrkleika sína og getur stundað nám við sitt hæfi.  Til þess þurfa einstaklingar að fá aukið svigrúm til að ráða námshraða og skipulagi náms í samræmi við námsgetu. Veita þarf þeim sem eiga við námsörðugleika að stríða meira aðhald og leita þannig leiða til þess að þjóna þörfum allra nemenda svo þeir geti tekið framförum í námi sínu.

Skilvirkni og fjölbreytni er forsenda ánægjulegrar skólagöngu. Fyrir þroska barns er ekki nóg að sitja í skólastofu allan daginn, auka þarf fjölbreytni skóladagsins með því að flétta saman uppbyggilegu frístundastarfi í bland við skólastarf meðal annars með því að auka vægi íþrótta, lista og félagsfærni í námi. Í framhaldi af því er mikilvægt að starfsemi félagsmiðstöðva og frístundaheimila verði bundin í lög, því þar fer fram frábært uppbyggilegt nám sem ekki er einskorðað við skólabækur. Allir unglingar eiga að hafa greiðan aðgang að félagsmiðstöðvum óháð búsetu og fjármagni. Á framhaldsskólastigi er mikilvægt að auka vægi iðn- og starfsmenntunar svo allir hafi aðgang að námi við sitt hæfi og gera framhaldsskólanám að góðum undirbúningi, bæði fyrir framhaldsnám og atvinnulífið.

Samfylkingin leggur áherslu á að efla háskóla á Íslandi og hækka framlög til þeirra svo þeir standi jafnfætis öðrum háskólum á Norðurlöndunum. Háskólar verða að vera skilvirkir og því vera í nánum tengslum við atvinnulífið og vinna stöðugt að því að mæta þörfum almennings fyrir menntaðan mannauð og rannsóknir. Auka þarf tæknimenntuðum einstaklingum til að mæta þörfum íslenskra fyrirtækja. Brýnt er að hækka grunnframfærslu námslána svo hún verði jafnhá neysluviðmiðum og áríðandi er að að hún verði greidd út mánaðarlega til þess að losa námsmenn undan yfirdráttarlánum. Nám á að vera hvetjandi og er því áríðandi að koma í höfn tillögu um að breyta hluta námslána í styrk ef lánþegi klárar nám sitt á tilsettum tíma.

Samfylkingin er eini flokkurinn sem setur menntamál á oddinn fyrir komandi kosningar. Námsmenn eiga að krefjast þess að menntamál séu forgangsmál í íslenskum stjórnmálum, það er löngu orðið tímabært. Samfylkingin leggur áherslu á að menntakefinu verði breytt með hliðsjón af grunngildum jafnaðarstefnunar, það er að gefa öllum tækifæri til að virkja hæfileika sína, stuðla að þroska einstaklingsins og veita honum góðan undirbúning fyrir virka þátttöku í lýðræðissamfélagi.

 

Setjum X við S ef við viljum menntamál sem forgangsmál.

 

Ólafur Þór Jónsson

9. sæti Samfylkingar í Norðvesturkjördæmi

Kosningaréttur er réttur hvers og eins til að taka þátt í lýðræðislegum kosningum. Hér á Íslandi fáum við kosningarétt við 18 ára aldur. Íslendingar fengu fyrst kosningarétt 8. Mars 1843 en þá höfðu karlmenn einir kosningarétt, en eftir harða baráttu fengu konur loks sinn kosningarétt 1915.

 

Nú er árið 2013, við stöndum frammi fyrir Alþingiskosningum og við erum með 15 flokka í framboði, þar af 11 sem bjóða fram á landsvísu, svo það má segja að það munu allir finna eitthvað við sitt hæfi. Þessar kosningar eru mikilvægar og þá ekki síst fyrir okkur unga fólkið.

 

Í ár eru margir sem eru að kjósa í fyrsta skipti og pæla kannski ekki mikið í þessum kosningarétti sem þeir hafa, finnst hann ekki mikilvægur, ætla ekki að nýta hann, eða ætla að nýta hann í að kjósa það sem þeim er sagt að kjósa. En þá er gott að muna að við erum að kjósa það sem koma skal á næstu fjórum árum, við erum að kjósa framtíðina – okkar framtíð.

 

Ég hef ákveðið hvert X-ið mitt á að fara, ég fann flokk sem höfðar til mín og ég trúi því staðfastlega að þessi flokkur muni koma þeim málefnum sem mér finnast mikilvæg á framfæri – eða ég vona það!

 

Það er mikilvægt fyrir hvern og einn sem ætlar að mæta á kjörstað þann 27 apríl að kynna sér flokkana, kynna sér stefnumál þeirra, og komast að því hvaða flokkur höfðar mest til þín. Farðu á fundi, spurðu spurninga og finndu út hvar þú ætlar að setja X-ið þitt. Það borgar sig að finna þann flokk sem mun miðla málefnum þínum áfram og mun ekki sigla í strand.

 

Kynnið ykkur málið, og kjósið eftir ykkar eigin sannfæringu þann 27 apríl! 

 

-       Jóhanna Stefánsdóttir!

Ég er í 7. sæti framboðslista Bjartrar framtíðar í norðvesturkjödæmi. Ég ákvað að taka sæti á listanum vegna þess að mig langar að taka þátt í að breyta vinnubrögðum í stjórnmálum og íslensku þjóðfélagi. Ég er gift, tveggja barna móðir, grunnskólakennari að mennt og er búsett í Borgarbyggð. Ég og maðurinn minn erum bæði í vinnu. Ég á ekki hús, ég á ekki nýjan bíl, ég hef aldrei tekið mér lán fyrir nýjum húsgögnum og ég fer ekki utanlandsferðir. Ég á tvo gamla bíla, gamalt hesthús og nokkra hesta. Ég skulda námslánin mín og lítið lán fyrir hesthúsi.

 

Hvernig stendur á því að um hver mánaðarmót duga tekjur okkar tveggja varla til að reka heimilið. Af hverju þarf það að vera svona dýrt að lifa hér á landi. Eiga ekki tvær fullorðnar manneskjur í fullri vinnu að hafa það bara ágætt. Nú virðist sem framundan sé allt óskaplega bjart því nú er er kominn tími kosningaloforðanna. Allir tala um hvernig hægt er að bjarga íslensku þjóðinni og það á mjög auðveldan hátt. Ábyrgð þessara frambjóðenda er mjög mikil. En hvað þurfum við sem hér búum? Hvað er það sem kæmi okkur best? Það sem við þurfum er stöðugleiki. Við þurfum að klára viðræðurnar við Evrópusambandið því það verður aldrei sátt um það að hætta ferlinu. Treystum borgurum þessa lands til að taka lýðræðislega ákvörðun. Ef við náum góðum samningi mun þjóðin samþykkja hann í þjóðaratkvæðagreiðslu nú ef ekki þá verður hann felldur. Að hafa þetta mál hangandi yfir okkur skapar aðeins sundrung og óstöðugleika. Til að skapa stöðugleika þurfum við líka að vinna saman, tala saman, en ekki vera alltaf á móti hugmyndum sem eru ekki komnar frá okkur sjálfum eða okkar flokki. Það þarf samráð milli ríkisstjórnar, Alþingis, sveitarfélag, atvinnulífsins, launþega, fjármálageirans og svo má lengi telja. Fulltrúar þessara aðila þurfa að setjast niður og setja sér langtímamarkmið og ákveða hvar umbóta er helst þörf. Þeir þurfa að viða að sér öllu því besta sem lagt er fram og framfylgja því ekki bara í eitt kjörtímabil heldur til framtíðar. Það minnkar óvissu okkar allra. Við þurfum að nýta okkur alla þá krafta sem býr i þjóðinni. Ég treysti Bjartri framtíð mjög vel til þess að hlusta á Íslendinga og vinna að framgangi allra sem á Íslandi búa ekki síst landsbyggðarfólksins. Björt framtíð vill meiri stöðugleika, meiri sátt, minna vesen og minni sóun. Settu X við A í komandi kosningum þá verður framtíð okkar allra bjartari.

Eva Símonardóttir

7. sæti lista Bjartrar framtíðar í norðvesturkjördæmi

Þegar umræður standa sem hæst um landsins gagn og nauðsynjar, viljum við blanda okkur lítillega í þær og benda á nokkur atriði til umhugsunar fyrir Vestfirðinga og vini þeirra, ekki síst þá sem eru að bjóða sig fram til þjónustu. Vestfirðingar berjast nú fyrir tilveru sinni. Ef þeir standa saman þá stenst ekkert fyrir þeim heimafyrir. Þeir eru þar sjálfir í lykilstöðu. Svo einfalt er það. Okkur finnst að grundvöllurinn sé að Vestfirðingar fái að bjarga sér sjálfir. Við erum ekki að heimta auknar fjárveitingar úr ríkissjóði, en bendum á að stjórnvöld þurfa að búa nokkuð í haginn með markvissari hætti en verið hefur um sinn.

 

               Á heimaslóðum

 

Sjávarútvegur

Gefa ætti krókaveiðar frjálsar á minni bátum þegar þeim hentar. Úthluta til dæmis 1000 tonna frumbyggjarétti í ýmsum tegundum til valinna staða hér vestra og láta sjá hvort slíkt hefði ekki heillavænleg áhrif á viðkomandi byggðarlög. Þetta yrðu að sjálfsögðu sértækar aðgerðir, en aðrir staðir sem eru í svipaðri aðstöðu gætu komið á eftir. Sjómenn, fiskvinnslufólk, fiskverkendur og útgerðarmenn sem lögheimili eiga á viðkomandi stöðum verða að koma sér saman um framkvæmd veiðanna og vinnslu afurðanna samkvæmt reglum sem settar yrðu. Geti þeir það ekki falli veiðiheimildin niður. Það þýðir að menn verða að þjappa sér saman. Þessar aflaheimildir verði ekki framseljanlegar. Þetta verði alls ekki kallað byggðakvóti né strandveiðar heldur frumbyggjaréttur sem áður segir. Algjört skilyrði er að þessi afli verði unninn í viðkomandi veiðistöð þar sem honum er landað.

 

Landbúnaður

Hlynna verður að þeim bændum og búaliði sem fyrir eru í búskap á Vestfjörðum með ýmsum ráðum. Hlusta þarf fyrst á þeirra sjónarmið og gera svo allt sem hægt er til að framkvæma skynsamlega hluti. Það skilar sér örugglega. Stjórnvöld þurfa að hlusta á þessa kalla. Bændur og sjómenn eru salt jarðar.

    Ríkisjarðir á Vestfjörðum sem ekki eru nýttar í dag verði auglýstar lausar til ábúðar eða notkunar í ýmsu atvinnuskyni. Stjórnvöld beiti sér einnig ákveðið fyrir því að jarðir í einkaeign, sem ekki eru í notkun, verði nýttar á ýmsan markvissan hátt. Kemur þar margt til greina sé rétt að staðið. Gunnlaugur Sigurjónsson, fiskeldisbóndi á Bakka í Dýrafirði, sannprófaði og notaði til þess ellistyrkinn sinn meðal annars, að hægt er með ótrúlegum árangri að rækta bleikju og regnbogasilung í hinu ískalda vestfirska vatni sem hvarvetna rennur lítt notað til sjávar. Hér gæti orðið um vistvæna vestfirska stóriðju að ræða ef menn vilja. Flettið bara Bændablaðinu og sjáið þar ótal dæmi um alla þá grósku og tækifæri sem felast í sveitum þessa lands. Hvað sagði ekki Jón Sigurðsson 1838: „Sérhverri þjóð vegnar vel sem hefir lag á að sjá kosti lands síns og nota þá eins og þeir eiga að vera notaðir.“ Tækifærin blasa við öllum sem vilja sjá. En það þarf að opna landið fyrir fólki og veita því aðgang að „þolinmóðu“ fjármagni. Vilji er allt sem þarf í því efni sem mörgu öðru.

 

Vestfjarðasjóðurinn

Settur verði á laggirnar trygginga- og fjárfestingasjóður, Vestfjarðasjóðurinn, með allt að 20 milljarða stofnfé. Hann verði hugsaður sem mótvægi við uppákomur og upphlaup í atvinnulífi á Vestfjörðum sem sífellt eru í gangi. Sannleikurinn er sá að það er á allan hátt miklu heilbrigðara að styðja fólk til sjálfshjálpar og gera það ábyrgt gerða sinna heldur en færa því nokkrar krónur í gustukaskyni öðru hvoru. Það er vitað mál að í öllum byggðakjörnum á Vestfjörðum og meira að segja í sveitunum líka, þó fámennar séu orðnar, eru íbúar sem hafa bæði frumkvæði, kraft og þor en vantar ekkert nema afl þeirra hluta sem gera skal. Lítil fjölskyldufyrirtæki hafa allsstaðar verið til gæfu fyrir þjóðlöndin. Það er einnig vitað mál að það er til nóg af peningum í landi voru.

   Módelið að Vestfjarðasjóðnum er þegar fyrir hendi. Það er Íbúðalánasjóður. Þó svo að sá sjóður sé ekki í góðum málum í dag, má það ekki villa mönnum sýn. Vestfjarðasjóðurinn myndi byrja með hreint borð og nýjum áherslum. Það þykir kannski há upphæð, 20 milljarðar. En er það svo ef grannt er skoðað? Að sjálfsögðu er fráleitt að ætla að hún komi til útborgunar á einum degi. Allt hefur sinn tíma. En hér duga ekki vettlingatök.

 

Hvers konar sjóður?  

1. Vestfjarðasjóðurinn hafi það hlutverk að tryggja og styðja  við atvinnurekstur á Vestfjörðum, hverju nafni sem nefnist, stóran sem smáan. Ríkissjóður verði eigandi og bakhjarl Vestfjarðasjóðsins og semur við til þess hæfan aðila að sjá um rekstur hans og stjórn samkv. reglugerð. Vel mætti hugsa sér að Vestfjarðasjóðurinn yrði í upphafi sjálfstæð deild í Íbúðalánasjóði. Þar er reynslan og trúlega ekki miklar lánveitingar til Vestfjarða þessi árin til íbúðabygginga.

2. Stofnfé sjóðsins verði 20 milljarðar króna. Til að fjármagna sjóðinn skal bjóða út skuldabréfalán hjá bönkum landsins, lífeyrissjóðum og öðrum aðilum líkt og Íbúðalánasjóður gerir. Athugað verði hvort hið þrautreynda 200 ára danska kerfi henti ekki Vestfjarðasjóðnum: Með  hverju láni sem veitt er skal gefa út annað skuldabréf til fjárfesta með sömu skilmálum. Þá er alltaf jafnvægi milli útgefinna lána og útgefinna skuldabréfa. Engin vaxtaáhætta, aðeins vanskila og afskriftaáhætta. Ábyrgðinni verði skipt milli aðila.

3. Sjóðurinn veitir lán með veði í eignum viðkomandi fyrirtækja. Heimilt er að veita lán til smáfyrirtækja jafnvel þó þau hafi engin veð önnur en frumkvæði, kjark og þor. Bannað verði að veita lán út á íbúðarhús viðkomandi. Heimilt er að láta hluta af lánum sjóðsins vera víkjandi lán.

4. Lánin verði veitt til eins margra ára og þurfa þykir. Lántakendur hafi val um hvort lán þeirra eru verðtryggð eða óverðtryggð. Eins hafi þeir nokkurt val um það hvenær afborganir hefjast. Vextir verði eins og þeir gerast hjá Íbúðalánasjóði á hverjum tíma.

 

Vestfjarðaráðherra

Nú þurfa menn að bræða með sér hvort ekki sé rétt að sérstakur ráðherra, Vestfjarðaráðherra,  fari með málefni Vestfirðinga í ríkisstjórn, í nánu samráði við heimamenn, meðan verið er að snúa vörn í sókn og koma í veg fyrir að örlög Hornstranda færist yfir fjórðunginn. Til vara má benda á að Umboðsmaður Vestfjarða, með því nafni, kæmi hugsanlega einnig til greina ef ráðherrann stæði í mönnum. En sá umboðsmaður yrði að hafa völd og vinna í samráði við heimamenn. Eins og er virðist enginn hafa heildaryfirsýn yfir málefni Vestfjarða þótt ótrúlegt sé eftir allar skýrslurnar. Hér duga ekki smáskammtalækningar liðinna ára, heldur markviss vinnubrögð.

 

                    Á landsvísu

 

Alþingi

Það er algjör þjóðarnauðsyn að stytta ræðutíma alþingismanna svo einstaka flokkar og þingmenn geti ekki haldið þinginu í gíslingu ef þeim sýnist svo. Þetta endalausa blaður sem tíðkast á löggjafarsamkomunni er íslensku þjóðinni til skammar og algjörrar óþurftar. Þingmenn lesa jafnvel heilu bókakaflana úr ræðustól þingsins til að tefja fyrir málum. Það verður að breyta þessum vinnubrögðum. Vandi okkar er heimatilbúinn að verulegu leyti. Atkvæðahræðsla alþingismanna og þar af leiðandi máttleysi Alþingis á þar stóran hlut að máli.  Alþingismenn ættu að taka sér Vestfirðinginn Jón Sigurðsson til fyrirmyndar og læra af honum þinglega framkomu, kurteisi og vinnusemi. Fækka þarf þingmönnum niður í 40 að minnsta kosti.

 

                Opinber rekstur

 

Munum lögmál Parkinsons: “Staðreyndin er sú, að ekkert samband er á milli fjölda embættismanna og vinnuafkasta. Starfsmannafjölgun fer eftir lögmáli Parkinsons og mundi verða svo til óbreytt, hvort sem heildarmagn vinnunnar ykist, minnkaði eða yrði jafnvel ekki neitt.“

 Því fleiri embættismenn, þess lakari stjórnsýsla? Getur það verið?

 

Hverjum var verið að borga, hve mikið og fyrir hvað?

Fjármálaráðherra skýri frá því hispurslaust mánaðarlega, sundurliðað eftir stofnunum, hverjum var verið að borga úr ríkissjóði, hve mikið og fyrir hvað. Opinbera eftirlitskerfið bregst alltof oft því hlutverki sínu að fylgjast með hvað er að gerast í ríkisfjármálum, er oft algjörlega úti að aka. Og sumir ganga um ríkiskassann eins og hann sé þeirra heimilisbudda. Nú þarf að virkja almenning  til aðstoðar. Til þess þarf hann aðgang að upplýsingum eftir hendinni. Þá munu þeir sem hafa með ríkisfjármuni að gera hugsa sig um tvisvar áður en þeir falla í freistni. Það verður engin sátt með þjóðinni fyrr en leyndarhyggju og launung  verður aflétt í þessum efnum.

 

Þeir sem eru svangir og eiga engan að

Velferðarráðherra  skal gerður ábyrgur fyrir því að þeir sem eiga ekki til hnífs og skeiðar fái aðstoð, en fram að þessu höfum við ekki alltaf getað fundið þetta fólk. Sumir eru stoltir og vilja ekki biðja um aðstoð að fyrra bragði. Ráðherrann virkjar frjáls félagasamtök sér til aðstoðar eins og Rauða krossinn, Heimilishjálpina, Mæðrastyrksnefndir, Hjálpræðisherinn, Vernd og Hjálparstofnun kirkjunnar.  Mottóið á að vera að enginn þurfi að líða skort. Fulltrúar áðurnefndra samtaka fylgist með því að þetta markmið náist. Hjálpa svo fólki til sjálfshjálpar.

   Ekkert, hvorki hús, bíll,  vegur, símtæki, sjónvarpsrás, utanlandsferð eða veisla er eins þýðingarmikið og maðurinn sjálfur. Tinandi gamalmenni og börn sem búa við skelfilegar aðstæður heimafyrir og fólk sem er sannanlega öryrkjar, hljóta að hafa forgang hjá okkur. Og þá meinum við að þau eigi að ganga fyrir.

Við erum öll ein stór fjölskylda og eigum að vera góð hvert við annað.

Við verðum að forgangsraða. Vandi okkar er heimatilbúinn að mestu leyti.

Við verðum að hætta að bruðla.

Við verðum að jafna lífskjörin. Við eigum  nóg af öllu þegar á heildina er litið.

Við verðum  að þora að spyrja óþægilegra spurninga. Það vantar meiri ábyrgð i íslenskri stjórnsýslu.

Við verðum að hætta þessari sífelldu togstreitu milli höfuðborgar og landsbyggðar. Hvorugt getur án hins verið.

Við verðum að gæta þess að týna ekki sjálfum okkur í eigin landi.

 

        Upp með Vestfirði!

 

                                  Fyrir hönd Vestfjarðalistans     

         Hallgrímur Sveinsson,   Bjarni Georg Einarsson,   Guðmundur Ingvarsson

Viltu samfélag sem byggist á jöfnum tækifærum fólks og fyrirtækja?

Viltu fjölbreytni í atvinnulífi, félagsmálum, opinberri þjónustu og menningu?

Viltu að stjórnvöld styðji við smáfyrirtæki?

Viltu draga úr sóun í efnahagslífi, stjórnkerfi og umhverfismálum?

Viltu áherslu á byggðaþróun sem jafnar grunnþjónustuna og virkjar fólkið og leyfir því sjálfu að velja verkefnin og forgangsraða þeim?

Viltu klára samningana við ESB og láta þjóðina svo ákveða hvað hún vill gera? Finnst þér það ólýðræðislegt þegar stjórnmálaflokkar vilja stöðva ferlið af því að þeir þykjast geta haft vit fyrir okkur?

Viltu skoða allar skynsamlegar lausnir á húsnæðislánavandanum, einkum með unga fólkið í huga sem kom út á húsnæðismarkaðinn á bóluárunum?

Viltu sjá öfgalausa og lausnamiðaða stefnu sem gerir ráð fyrir samráði við alla og útilokar engar hugmyndir fyrirfram?

Hefurðu fengið meira en nóg af átakapólitík og flokkaþvargi þar sem sífellt er þvælst fyrir málum án þess að skoða hvort þau eru góð eða ekki?

 Finnst þér að gömlu flokkarnir hafi ekki verið á réttri leið með íslenskt samfélag og að kominn sé tími til að gefa þeim tækifæri sem vilja efla samvinnu og leita langtímalausna?

Nýttu kosningaréttinn. Og ef þú svarar þessum spurningum játandi áttu örugglega samleið með Bjartri framtíð og ef þú setur X við A kýstu fólk sem á samleið með þér.

 

Árni Múli Jónasson.

Höfundur er í 1 sæti á lista Bjartrar framtíðar í NV-kjördæmi.

Vestfirðir eru svæði sem býr yfir ótal tækifærum, mannauði, dýrmætum auðlindum á borð við fiskinn í sjónum og sjálfa náttúruna sem felur í sér mikla möguleika til atvinnusköpunar ekki síst á sviði ferðaþjónustu, náttúruskoðunar, menningar  - að ónefndri sjálfri undirstöðuatvinnugrein okkar sem er sjávarútvegurinn.

 

En við stöndum við frammi fyrir áskorunum. Við búum á harðbýlu svæði þar sem fólki fækkar og atvinnulíf á erfitt uppdráttar. Samgöngur eru strjálar, raforkan ótrygg. Vestfirðir eru landsvæði sem þarf að sækja fram. Við erum svokallað varnarsvæði sem býr við ýmsar tálmanir en þær eru allar yfirstíganlegar, ef rétt er haldið á spilum og  ef rétt er gefið úr stokknum.

 

Höfuðborgin sogar til sín bæði fjármagn og fólk. Það er staðreynd að hún eyðir meiru en hún aflar ríkissjóði. Það er líka staðreynd að af hverjum tveimur krónum sem landsbyggðin aflar í ríkissjóð, fær hún aðeins aðra til baka. Þessu þurfum við að breyta.

 

Það er ekki náttúrulögmál að eitt landsvæði beri þrisvar sinnum hærri húshitunarkostnað en annað. Flutningskostnað sem hækkar vöruverð og rýrir lífskjör má lækka með góðum samgöngum. Skilyrði atvinnulífsins velta ekki síst á raforkuöryggi, góðum fjarskiptum og já, enn og aftur samgöngum. Þessi þrjú atriði eru þeir innviðir sem við verðum að hafa í lagi, svo svæðið sé samkeppnishæft, svo það geti laðað til sín atvinnuuppbyggingu og mannlíf og staðið undir þjónustu við íbúa sína.

 

Eins og sakir standa er vitlaust gefið úr stokknum. Verkefnið framundan er að breyta því. Það verkefni er hafið, og á þessu kjörtímabili hafa unnist góðir varnarsigrar.

 

Bolungarvíkurgöng urðu að veruleika – sú mikla samgöngu og umferðaröryggisbót.

 

Milljarða framkvæmdir hafa staðið yfir á Vestfjarðarvegi 60 í Barðastrandarsýslu undanfarin ár, og nú sér vonandi loks fyrir endann á þeim vandkvæðum sem uppi hafa verið varðandi leiðarval um Þorskafjörð.

 

Dýrafjarðargöng – þau náðust aftur inn á dagskrá jarðgangaframkvæmda þaðan sem þau voru horfin. Þessi mikilvæga samgöngubót sem okkur var lofað í þar síðustu kosningum að yrði lokið 2012 – voru horfin af framkvæmdaáætluninni í upphafi kjörtímabilsins. Með harðfylgi náðust þau inn aftur, og s.l. vor samþykkti Alþingi endurskoðaða samgönguáætlun um að Dýrafjarðargöngum og endurgerð Dynjandisheiðar verði lokið 2018.  Þessu þarf að fylgja fast eftir og það mun velta á þeim sem veljast til þings, nú að loknum kosningum, að tryggja að þessi mikilvæga lífæð verði tengd milli byggðarlaganna á norðan og sunnanverðum Vestfjörðum ekki seinna en 2018. Með þeirri tengingu ná byggðarlögin saman, fólks- og vöruflutningar geta átt sér stað og þar með náum við þeirri stækkun atvinnu, búsetu og umsvifa sem gerir okkur kleift að vera eitt samfélag hér á Vestfjörðum.  

 

Súðavíkurgöng komust líka á dagskrá – þau göng hafa aldrei verið á samgönguáætlun, og nú þarf að tryggja að það gerist. Ég varð þess heiðurs aðnjótandi að flytja fyrsta þingmálið sem flutt hefur verið um þetta mál í janúar síðastliðnum  – undarlegt til þess að hugsa að það skuli ekki hafa gerst fyrr, til dæmis í góðærinu fyrir hrun þegar smjör virtist drjúpa af hverju strái.

 

Þá er vert að nefna mikilvægar ákvarðanir og umbætur fyrir búsetu, atvinnu og samkeppnisskilyrði Vestfjarða.

 

Nú eru strandsiglingar að hefjast eftir áratuga hlé.

 

Fyrstu skrefin hafa verið stigin til lækkunar húshitunarkostnaðar. Ríkisstjórnin lét vinna vandaða skýrslu um aðgerðir í þeim efnum, og þeirri skýrslu þarf að fylgja eftir á næstu misserum.

 

Menntunarátakið vinnandi vegur hefur leitt af sér umtalsverða fjármuni til menntastofnana hér á svæðinu – verkefni sem sannarlega mun skila sér í auknum möguleikum fólks til þess að komast út í atvinnulífið á ný,.

 

Strandveiðum var komið á fyrir fjórum árum. Þær hafa hleypt í hafnir landsins og tryggt hráefnisframboð til fiskvinnslu í plássum þar sem fiskvinnslan lokaði yfir sumarmánuðina áður en strandveiðarnar komu til.

 

Veiðileyfagjaldið, sem lagt var á s.l. haust, mun skila okkur milljörðum árlega inn í samfélagssjóðinn. Þess vegna gat ríkisstjórnin lagt fram 3ja ára fjárfestingaáætlun um mikla styrkingu innviða, m.a. stórra samgönguframkvæmda sem munu ekki síst nýtast þessu svæði hér.

 

Öll þau verkefni sem nú eru nefnd hafa þýðingu fyrir samkeppnisstöðu Vestfjarða og möguleika til framtíðar. Þau  miða öll að því að jafna aðstöðumun og rétta hlut landsvæðis í varnarstöðu.

 

En betur má ef duga skal. Það er mikilvægt að við þá uppbyggingu sem framundan er – hvort sem hún lýtur að einu svæði eða samfélaginu öllu – séu unnið eftir grunngildum jafnaðarstefnunnar.

 

Krafan um jöfnuð er ekki klisja, hún er lífskoðun og stefna í verki, eins og dæmin sanna. Jafnaðarstefnan er leiðarljós Samfylkingarinnar.

 

Ólína Þorvarðardóttir, alþingismaður Samfylkingar í NV-kjördæmi

Við erum stödd í ónefndu húsi á Ísafirði árið 2013. Það er að koma vor þó veðurguðirnir séu ekki í því skapi því síðustu daga hefur kyngt niður snjónum. Samrýmd hjón sitja við eldhúsborðið á laugardagsmorgni. Hafa ný lokið við vel heppnaðan árbít. Beyglu með eggi, beikoni, tómötum og smurð í botninn með rjómaosti. Í glösum eru nýkreistar appelsínur, þrjár Bónusappelsínur þurfti til að fylla glösin. Húsfreyja er með Senseó kaffi í sínum bolla. En húsbóndinn með sitt rótsterka ítalska nýmalaða kaffi. 

Klukkan slær tólf.

Húsbóndi: Hana þar sló hún. Best að kveikja á viðtækinu. (Hann kveikir á tækninu í því heyrist stef útvarpsstöðvarinnar Bylgjunnar og við tekur svo rödd útvarpsmans sem segir: Þetta voru hádegisfréttirnar og fyrsta lag eftir fréttir er með Monsters of men...(vá er það spilað á þessari stöð)) Æ, þá er að finna stöðina (nú tekur við urskur og ískur, en af og til heyrist hádegisfréttastef RÚV...og skömmu síðar í þul en rödd hans heyrt illa aðeins má greina orðin: Reykjavík klukkan.) Æ,  mikið er erfitt að hitta á Ríkisstrikið á þessu úttvarpi. (Hann snýr takkanum enn og nú heyrist endi á hip hop laginu og útvarpsþulur af kynnir: Já, já jó, þetta var Dead Prez með Hip Hop hér á Effemmníufimmsjö. Og taktu það í burtu mar' hér er annað sem rífur þig á fætur Nas NY State of Mind.) Ohhh, hvar er þetta ansans RÚV. Fréttirnar verða búnar áður en ég finn stöðina. 

Húsfreyja: Æ, það er allt í lagi er ekki bara eitthvurt kosningakjaftæði þar. Þú fannst nú ekki RÚVIÐ heldur í gærkveldi þegar við snæddum kveldverðin. En það var svosem ágæt tilbreyting að hlusta bara á þessa nýju músík. Ye, ye, State of Mind. 

(Dvöl. Húsbóndi reynir enn að stylla viðtækið. Af og til kemur skýrt í gegn útvarpsstöðin Bylgjan og Effemmníufimmsjö. Inná milli heyrst urg um leið og skrollað er yfir og kring um RÚV stöðvarnar. Húsbóndinn tekur af og til létt pirringsöskur. En húsfreyjan er bara í rólegheitum og drekkur sitt Senseókaffi. En loks næst önnur útvarpsstöðva RÚV og þulur segir: Fleira er ekki í fréttum.)

Húsfreyja: Jæja, er það þá ekki göngutúr?

(Húsbóndi andvarpar, tekur viðtækið upp og hendir því í ruslið, þetta óbrennanlega)

Húsbóndi: Jú, ég ætlaði einmitt að fara að nefna það.

(Þau standa upp frá eldhúsborðinu og ganga útí vordaginn þó enn snjói, reyndar ekki í viðtækinu því það er úr sögunni)

 

Er ekki soldið skondið að enn skuli útvarpsstöðvar RÚV nást svona illa á landinu og sérstaklega þegar einkareknu stöðvarnar nást svona vel á sama svæði?

 

P.s. hér er slóð á tónlistina sem getið er í þessum hádegisleik:

www.youtube.com/watch?v=4jNyr6BJZuI

www.youtube.com/watch?v=UKjj4hkOpV4

Í vikunni sem leið tók ég þátt í kappræðum á Rás 2 um byggðamál og um málefni Norðvesturkjördæmis, þar sem ég er oddviti Lýðræisvaktarinnar. Þetta var jafnframt frumraun mín á hinum pólitíska vettvangi og hófst sá ferill á þessum orðum:

 

„Góða kvöldið, Eyþór heiti ég og er fæddur og uppalinn á Flateyri. Fyrir tuttugu árum var ég þar í Grunnskóla Flateyrar ásamt 56 öðrum nemendum. Nú tuttugu árum síðar eru aðeins fjórir af þeim eftir á Flateyri. Það er fækkun upp á 93%, það hafa semsagt 93% skólafélaga minna flutt í burtu síðastliðin tuttugu ár. Einmitt sú kynslóð sem ætti að vera að byggja samfélagið upp og ætti að vera að byggja næstu kynslóð upp. — Þessari þróunn vill Lýðræðisvaktin snúa við.

 

Ekki með sértækum aðgerðum fyrir Flateyri, heldur með heilstæðum lausnum fyrir alla landsbyggðina. Góð byggðastefna þarf neflilega ekki að vera flókin. Hún byggist ekki á því að landsbyggðin bíði eftir lausnum frá Reykjavík. Góð byggðastefna byggist á því að gefa landsbyggðinni frelsi og sjálfstæði. Rétt til að taka ákvarðanir um þau mál sem þau varða. Lýðræðisvaktin vill færa valdið aftur út í samélagið. Til landsbyggðarinnar. Við viljum færa grunnþjónustuna aftur í heimabyggð. Því það felst engin hagræðing í því, fyrir fólkið í landinu að það sé búið að færa alla þjónustu til Reykjavíkur. — Fyrir hvern er þá verið að hagræða?“

 

Fundurinn var haldinn í Borganesi fyrir fullum sal af fólki. Það vakti þó athygli mína, að þrátt fyrir fullan sal af fólki var ég sjálfsagt sá yngsti í salnum, 28 ára gamall. Þar kristallast það vandamál sem ég fjallaði um í upphafsorðum mínum. Það er orðið of stórt kynslóðabil í mörgum byggðarfélögum á landsbyggðinni og þeirri þróun verður að snúa við.

 

Landsbyggðin hefur upp á ótal tækifæri að bjóða og framtíðin er björt ef við leggjumst á eitt við að skapa aðstæður og frelsi fyrir ungt fólk til að setjast að á landsbyggðinni. — Aðeins þannig fyllum við landið okkar af líf.

 

- Eyþór Jóvinsson, Oddviti Lýðræðisvaktarinnar í Norðvesturkjördæmi. - XL